Spaans Baskenland
De terroristische organisatie ETA pleegt al sinds 1968 aanslagen in Spanje. Ze doen dit om hun ultieme doel te behalen: de afscheiding van Spaanse Baskenland. Dat hierbij al ruim achthonderd slachtoffers zijn gevallen, wordt niet erg gevonden.
Spanje is verdeeld in verschillende autonome regio’s. Deze regio’s horen bij Spanje, maar hebben autonomie. Zo zijn er eigen verkiezingen en wordt er naast het Spaans de eigen taal gesproken. Zo ook in Baskenland. Toch gaat dit de ETA niet ver genoeg. De organisatie wil dat de autonome regio Baskenland onafhankelijk wordt van Spanje.
Baskenland en vrijheid
Logo ETA op muur
ETA staat voor Euskadi Ta Askatasuna en betekent Baskenland en Vrijheid. Deze organisatie was oorspronkelijk niet terroristisch en bestond uit leden van een Baskische politieke partij. Zij waren bang dat de cultuur van Baskenland zou verdwijnen onder het regime van generaal Franco. Franco had alle macht in Spanje en twijfelde niet om tegenstanders gevangen te nemen of te vermoorden. Doordat de ETA tegen de dictator in opstand durfde te komen, kon de organisatie op een behoorlijke steun rekenen.
Aanslagen
Boomaanslag bij de universiteit van Navarra
In 1960 voert de ETA voor het eerst een aanslag uit. Er wordt geprobeerd een trein te ontsporen waarin strijders van de generaal zitten. Deze aanslag mislukt. Een paar jaar later heeft de groep meer succes. Ze blazen de auto op van de leider van de geheime politie van Generaal Franco, terwijl hij er nog in zit.
Franco is niet lang meer aan de macht en Spanje democratiseert. De deelgebieden krijgen autonomie, maar dat gaat de ETA niet ver genoeg. Er ontstaan interne ruzies en uiteindelijk valt de ETA in 1976 uiteen in twee organisaties. De ETA-militair en de ETA-politico-militar. De ETA-militar probeert vanaf dan hun doel te bereiken door aanslagen te plegen. De ETA-politico-militar doet dit liever door middel van de politiek. Maar omdat dit niet lukt, verdwijnt deze organisatie geleidelijk.
In 1987 pleegt de ETA de aanslag waarbij de meeste slachtoffers vallen. Een bomaanslag op een supermarkt in Madrid kost 21 mensen het leven. Om dit soort acties te betalen worden er geregeld rijke mensen ontvoerd. Met het losgeld dat ze hiervoor krijgen, kunnen ze de explosieven betalen.
Opbouw
De overgebleven militaire tak van de ETA bestaat uit een cellenstructuur. De aanhangers krijgen hun orders van een centraal punt, maar werken in groepjes van maximaal vier personen. Zo is het voor de politie erg moeilijk om grip te krijgen op de organisatie.
Naast de militaire organisatie heeft de ETA allerlei gelieerde bedrijven en zelfs een politieke partij. Deze zorgen voor ondersteuning van de organisatie. Doordat de politieke partij de aanslagen van de ETA niet wil afkeuren, wordt deze in 2003 uiteindelijk verboden.
Verandering
Demonstratie tegen de ETA
In 1995 besluit de ETA minder agressief te worden. Ze willen stoppen met het plegen van aanslagen als de Spaanse regering de soevereiniteit en het zelfbeschikkingsrecht van Baskenland erkent. Ook vragen ze om een referendum waarmee bekeken kan worden of Baskenland onderdeel van Spanje zou moeten blijven. Dit gebeurt niet, maar het blijft rustig tot 1999. Hierna komt een jongere generatie aan de macht en beginnen de aanslagen weer.
Doordat de leiders van de ETA naar Frankrijk vluchten, is het voor de Spaanse politie erg moeilijk om iets tegen de organisatie te doen. Daarom worden er verdragen met de Franse politie gesloten. Deze aanpak werkt goed. In augustus 2009 kunnen zo drie belangrijke ETA-leiders opgepakt worden. Toch houden de aanslagen niet op. Op 9 augustus 2009 pleegt de ETA een aanslag op een Spaans restaurant in Palma de Mallorca.