De inwoners van de Nederlanden waren er klaar mee. Ze zaten niet langer te wachten op de bemoeienis van de Spaanse koning Filips II. Daarom kwamen ze in 1568 in opstand: de Tachtigjarige oorlog brak uit. Tijdens deze oorlog scheidden zeven van de 17 Nederlandse gewesten zichzelf van het Spaanse rijk af en vormden een republiek.
De landen Nederland, België en Luxemburg samen werden in die tijd nog De Nederlanden genoemd en bestonden uit 17 gewesten. Deze gewesten hadden een bepaalde mate van zelfstandigheid, maar werden geregeerd door Koning Filips II. Doordat mensen genoeg kregen van de vervolging van ketters en de hoge belastingen die Filips invoerde, kwamen de gewesten in opstand.
Kaart van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
Samen verder
In 1579 spraken de zeven noordelijke gewesten die nu samen Nederland vormen af om hun krachten te bundelen. Zo zouden ze van de Spanjaarden af kunnen komen. Dit werd de Unie van Utrecht genoemd. Later, in 1581, werd dit officieel vastgelegd. Tijdens de ondertekening van de Acte van Verlathinge werden de gewesten zelfstandig en ontstond de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Erkenning
Filips II
In 1588 hadden de zeven gewesten zich afgescheiden van de Spanjaarden. Toch duurde het nog zestig jaar voordat de Republiek ook echt erkend werd als land. De omringende landen vonden de situatie in de Republiek maar vreemd. Het land had geen koning, maar bestuurde zichzelf. Dat was niet normaal in die tijd. Maar de republiek verraste iedereen. Er werd veel handel gedreven door de VOC en de WIC, er oorlogen werden gewonnen van de Spanjaarden en de Fransen, en er werd veel kunst geproduceerd.
Organisatie
De organisatie van de Republiek leek een beetje op hoe de regering nu is. Er was een soort minister-president. Deze werd de raadpensionaris genoemd en was de ‘baas’ van de Republiek. Ook was hij minister van Financiën en Buitenlandse zaken. Hij regeerde in de Staten-Generaal samen met vertegenwoordigers van de zeven gewesten. Omdat elk gewest inspraak had, moest er veel overlegd worden. Hierdoor kon het erg lang duren voordat er een beslissing moest worden genomen. Er werd overlegd, maar de gewesten met het meeste geld bepaalden uiteindelijk.
Ieder gewest had zijn eigen bestuur. Dit werd de Provinciale Staten genoemd. Zij hadden het samen met de stadhouder voor het zeggen. Deze stadhouder werd door Provinciale Staten benoemd. In de praktijk kwam het er op neer deze taak door familieleden van Willem van Oranje werden vervuld. Van Oranje was namelijk degene die de gewesten leidde in hun strijd tegen de Spanjaarden.
Stadhouders
Johan van Oldenbarnevelt
De stadhouders was eigenlijk de belangrijkste personen in de Republiek. Doordat zij degenen waren die oorlogen voerden, kregen ze veel macht en aanzien. De raadpenisonaris regeerde vanuit Den Haag en overlegde eigenlijk alleen maar. Hierdoor ontstonden er nogal eens conflicten tussen de stadhouders en de raadspensionaris. Het eerste conflict dat verkeerd afliep ging tussen stadhouder Maurits en raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt. De stadhouder liet Van Oldenbarnevelt arresteren. Hij werd later onthoofd, omdat hij volgens Maurits het land had verraden.