Het land dat we nu kennen als Rusland heette tot 1991 De Sovjetunie. Michail Gorbatsjov was de eerste en laatste president van de Sovjetunie. Hij introduceerde een nieuwe politiek: die van glasnost en perestrojka.
Gedurende de heerschappij van dictators als Lenin en Stalin was de Sovjetunie een communistische staat geworden. In een communistische samenleving is iedereen gelijk, naar de visie van Karl Marx. Die gelijkheid pakte op economisch gebied niet goed uit. De economie werd centraal geleid door de regering. Het Gosplan stelde zogenaamde 5-jarenplannen op die het economische beleid voor de komende 5 jaar bevatten. De doelen uit deze plannen werden echter vaak niet gehaald en de Sovjetunie takelde af naar een verzwakte staat. Michael Gorbatsjov bracht daar verandering in met zijn beleid van glasnost en perestrojka.
Glasnost
In de communistische Sovjetunie bestond maar een leider die het beleid voor het hele volk bepaalde. Toen Michael Gorbatsjov in 1985 aan de macht kwam probeerde hij dit idee bij te stellen om de economie van het land er weer bovenop te helpen. Hij gebruikte de term ‘glasnost’, wat openheid betekent, als 1 van de 2 toverwoorden van zijn nieuwe beleid. Glasnost gaf een stem aan etnische groepen die vervolgens hun onafhankelijkheid opeisten. In die zin had glasnost negatieve gevolgen voor de eenheid van de Sovjetunie.
Perestrojka
Het tweede toverwoord was perestrojka, wat vertaald kan worden als herstructurering, verandering of revolutie. Deze hervormingspolitiek was gericht op ontwapening en de belangen van het Sovjetvolk. Tijdens de Koude Oorlog heerste er namelijk een grote spanning tussen de Sovjetunie en de Verenigde Staten. Tijdens deze periode probeerden beide landen elkaar te overtreffen op het gebied van wapens en ruimteprogramma’s. Ook bouwde Gorbatsjov het monopolie dat de staat altijd had gehad in de economie af, en gaf meer ruimte aan private ondernemingen.
Ineenstorting van het communisme
De hervormingspolitiek van Gorbatsjov was weliswaar een grote stap in de richting van democratie, maar leidde niettemin tot de ineenstorting van het communisme. Het Sovjetvolk werd mondiger, maar kwam ook meer te weten over staatsmisdaden uit het verleden. Hierdoor nam het vertrouwen in de staat af. Je zou dus kunnen zeggen dat Gorbatsjov’s glasnost en perestrojka krachten onder het volk hadden losgemaakt die hij niet onder controle had. In 1991 houdt de Sovjetunie op te staan.
Nobelprijs voor de Vrede
Toch is de politiek van Gorbatsjov niet helemaal mislukt. Zijn beleid van glasnost en perestrojka heeft een eind gemaakt aan de Koude Oorlog, waarvoor hij in 1990 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. In 1991 werd Boris Jeltsin de eerste president van Rusland. Sindsdien is Rusland bezig om een democratie te worden. Het land kent een gekozen president, vrije parlementsverkiezingen en een meerpartijenstelsel. Maar toch blijven er nog overblijfselen uit de oude Sovjetunie voelbaar.