Apartheid is een woord dat in alle talen hetzelfde klinkt. Tussen 1948 en 1990 was dit de naam van het systeem dat zwarten en blanken van elkaar scheidde in Zuid-Afrika.
Zuid-Afrika was tot 1931 een kolonie van Groot-Brittannië. Daardoor woonden er relatief veel blanken. Zij werden over het algemeen hoger geacht dan zwarten. Toen de Nasionale Partij in 1948 de verkiezingen won, werden er wetten ingevoerd die deze ongelijkheid nog eens extra benadrukten.
Apartheidsbeleid
Het apartheidsbeleid hield in dat openbare gelegenheden, onderwijs en werk voor zwart en blank strikt gescheiden werden. Zwarten moesten van andere scholen, stranden en taxi’s gebruikmaken. Ook mochten zwarten en blanken niet met elkaar trouwen zodat er geen gemengde huwelijken en dus halfbloedjes zouden ontstaan. Zwarten werden ondergebracht in zwarte townships: speciale wijken voor zwarten, op discrete afstand van de blanke wijken.
Protest tegen apartheid
De apartheid riep in binnen- en buitenland veel protest op. In 1952 vond er bijvoorbeeld een ongehoorzaamheidscampagne plaats: zwarte mensen gingen massaal in overtreding tegen de apartheidsregels door de ‘blanke’ ingang van winkels te gebruiken bijvoorbeeld. Bij deze actie werden 8500 mensen gearresteerd. Deze campagne was georganiseerd door het South African Native National Congress, het ANC. Zij werkten samen met het Congress of Democrats (COD), maar een deel van het ANC splitste zich af in het Panafricanist Congres (PAC).
Nelson Mandela
Toen bleek dat geweldloze acties tegen de apartheid geen effect hadden behalve dat de partijen ANC en PAC verboden werden, organiseerden een aantal zwarten zich in de Umkhonto we Sizwe groep, wat ‘de speer van het volk’ betekent. Nelson Mandela werd de leider van deze groepering. In 1964 werd hij gearresteerd en gevangengezet op Robbeneiland, waar hij 27 jaar vastzat. Daar werd hij het symbool voor de wereldwijde anti-apartheidsbeweging.
Buitenlands verzet tegen de apartheid
In Zuid-Afrika groeide het verzet tegen de apartheid door in de partij SASO waar Steve Biko de leider van was. Toen hij vanwege zijn verzet werd dood gemarteld kwam het buitenland in actie tegen de apartheid. In de jaren ’80 zette de internationale gemeenschap de Zuid-Afrikaanse regering steeds meer onder druk. Zuid-Afrika werd geboycot zolang de situatie niet verbeterd was.
Het einde van de apartheid
Nelson Mandela
Tegen het eind van de jaren ’80 ging de Zuid-Afrikaanse regering in gesprek met de zwarte partijen in gesprek over de afschaffing van de apartheid. Toen Frederik Willem de Klerk in 1989 president werd van Zuid-Afrika werd er begonnen met het legaliseren van het ANC. Ook werden politieke gevangen zoals Nelson Mandela vrijgelaten. In 1990 spraken de mannen af dat ze geen geweld meer zouden gebruiken om elkaar van hun gelijk te overtuigen. Toch gingen in het binnenland de gevechten nog door.
Nobelprijs voor de vrede
Pas toen in 1991 de Groepsgebiedenwet en de Wet op registratie van personen werden afgeschaft kwam er echt een einde aan de apartheid. De Klerk en Mandela kregen hier in 1993 de Nobelprijs voor de vrede voor. Na de verkiezingen van 1994 werd Mandela president van Zuid-Afrika. Hij voerde in 1996 een wet in waarin stond dat alle mensen hetzelfde behandeld moesten worden. Mandela stelde ook een commissie in, de Waarheidscommissie, om te achterhalen welke gruweldaden er waren begaan in de strijd tegen zwarten. Toch bestaat er in Zuid-Afrika nog steeds een vorm van minachting tegen zwarten en gemengde huwelijken komen er nog nauwelijks voor.