Germanen in Nederland

Friezen, Chamaven/Tubanten, Bataven, Kaninefaten, Menapiërs en Frisiavonen

Verdeling van de Germanen over Nederland (op huidige kaart)

Bijna 1000 jaar voordat de Romeinen in Nederland kwamen, ontdekten de Germanen ons land al. Rond 1000 voor Christus begonnen ze zich te verspreiden over Europa.

Alles wat we van de Germanen weten, komt van Griekse en Romeinse schrijvers. Zij schreven op wat ze zagen. We weten daarom niet precies of het wel de Germanen waren die Germaans spraken. Er leefden namelijk ook Kelten in ons land en de Griekse en Romeinse schrijvers maakten daar in hun verhalen geen onderscheid in.

Herkomst
De Germanen komen waarschijnlijk vanuit Scandinavië en landen rond de Oostzee. Omdat er daar op een gegeven moment een overbevolking ontstond, moesten grote groepen mensen op zoek naar een nieuwe leefomgeving. De Griekse en Romeinse schrijvers schreven dat veel Germanen blonde haren en blauwe ogen hadden. Dat waren de zogenaamde ariërs. In Scandinavische landen zie je nog steeds veel mensen met blonde haren en blauwe ogen. Dit zouden wel eens afstammelingen van de Germanen kunnen zijn.

Verzamelnaam
De term Germanen is eigenlijk een verzamelnaam voor verschillende stammen. In het begin van onze jaartelling leefden in Nederland de Friezen, Chamaven/Tubanten, Bataven, Kaninefaten, Menapiërs en Frisiavonen. Deze stammen waren zelfstandig, maar hadden met elkaar gemeen dat ze een Germaanse taal spraken. Vandaar dat ze Germanen werden genoemd.

Romeinen konden de Bataven niet verslaan

Samenleving
Deze stammen hadden elk een eigen samenleving gecreëerd, die bestond uit verschillende families. Hierin bestonden duidelijke machtsverhoudingen. De hoofden van de families waren de baas. Daaronder stonden de vrijen. Deze mensen kun je vergelijken met de edelen. Een rang lager waren de half-vrijen. Zij moesten werken voor de families, maar waren redelijk vrij. De laagsten in rang, de knechten, waren vaak krijgsgevangenen en hadden bijna niets te zeggen.

Nederland
Je moet je voorstellen dat Nederland er helemaal niet uitzag als dat het nu doet. Voor het grootste deel was het een moerasland en dorpen van Germanen waren niet veel meer dan enkele boerderijen. Ze bewerkten het land en leefden van de opbrengsten. Daarom leefden de Germanen in elk deel van Nederland op een andere manier. Overal was namelijk een ander soort grond.

Romeinen
Rond het begin van de jaartelling vallen de Romeinen ons land binnen. Maar de Germanen die op dat moment in Nederland wonen, laten zich niet gemakkelijk wegjagen. De Romeinen komen daardoor niet verder dan de rivier de Rijn. Daar blijven ze en bouwen castellums, dat zijn sterke forten langs de oever. Wanneer de Romeinen merken dat de Germanen te sterk zijn, sluiten ze vriendschap met een groep Germanen: de Bataven. Dit werkt zo goed dat zelfs sommige Bataven in het Romeinse leger plaats nemen.