Rembrandt van Rijn

Zijn leven ging niet over rozen

Toeristen uit de hele wereld komen naar het Rijksmuseum in Amsterdam, speciaal voor één schilderij: De Nachtwacht van Rembrandt. Het is wereldberoemd. Maar hoe werd Rembrandt zo'n beroemde schilder?

Rembrandt Harmenszoon van Rijn werd in 1606 geboren in Leiden, in een gezin van negen kinderen. Al snel bleek dat Rembrandt goed kon tekenen. Zo goed, dat hij op zijn veertiende in de leer ging bij een meesterschilder. Rembrandt begon als hulpje: kwasten binden, verf maken. En tekenen, heel veel tekenen. Pas later mocht hij schilderen.

Echte mensen

Rembrandt wilde de gewone mens uitbeelden. Mensen die bezig waren met dagelijkse dingen in het huis of hun werk. Hij vond het ook een uitdaging echte gezichtsuitdrukkingen te schilderen. Wanneer Rembrandt geen model kon vinden, oefende hij op zichzelf voor de spiegel. Het schilderen ging hem goed af. Al gauw begon Rembrandt samen met zijn vriend Jan Lievens een eigen schildersbedrijf.

Het eerste succes van Rembrandt

Omdat er in Leiden niet veel werk te vinden was, verhuisde de jonge Rembrandt naar Amsterdam. Daar was meer kans op werk, want er woonden veel rijke kooplieden. Zij lieten schilderijen maken om hun huizen mee te versieren. Het schilderij 'De Anatomische les' is daar zijn eerste grote opdracht. Een artsenvereniging wilde graag een schilderij van een aantal artsen dat rond een dood mens stond dat werd opengesneden.

De stijl van Rembrandt

Rembrandt had een aparte manier van schilderen. Terwijl de meeste schilders gewoon een portret zouden maken, deed Rembrandt het anders. Hij schilderde het groepje mensen alsof ze heel ingespannen bezig waren. Het leek bijna een actie-foto. Omdat het goed in de smaak viel, stroomden vanaf toen de opdrachten binnen. Hij moest de Nachtwacht schilderen.

De Nachtwacht

Rembrandt, de nachtwacht

Afb. 8-6 Rembrandt van Rijn, De Nachtwacht, 1642

'De Nachtwacht' is niet de echte naam van het wereldberoemde schilderij van Rembrandt. Het heet eigenlijk: 'De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren'. Maar omdat het schilderij zo donker was -en steeds donkerder werd door het vernis- werd het al snel 'De Nachtwacht' genoemd.

Rembrandts geheim

Het ging Rembrandt voor de wind. Niet alleen ging het goed met zijn werk, ook leerde hij via een vriend zijn vrouw, Saskia van Uylenburgh, kennen. Het geheim van Rembrandt was hoe hij de wereld bekeek. Hij vroeg zich steeds af hoe hij iemand in beeld moest brengen. Hoe voelde die persoon zich? Waar dacht hij aan? Hiervoor maakte hij heel veel kleine schetsjes. Zo heeft hij ook zijn vrouw vaak getekend.

Tegenslag voor Rembrandt

Rembrandt en Saskia kregen 4 kinderen. Helaas bleef hiervan maar 1 maar een in leven. De rest overleed al snel na hun geboorten. Dan sterft de vrouw van Rembrandt op 29-jarige leeftijd. Gelukkig vond Rembrandt al snel een oplossing. Hij nam Geertje Dirckx in dienst om het huishuiden te doen en voor zijn zoontje te zorgen. Na een tijdje kregen ze een relatie, maar na een ruzie eindigde deze.

Het gezinsleven van Rembrandt

Rembrandt begon ook met de opvolgster van Geertje een relatie. Zij heette Hendrickje Stoffels. Ze kregen samen een kind dat ze Cornelia noemde. Ze werd vernoemd naar de moeder van Rembrandt. Toch ging het niet beter met Rembrandt. Hij gaf te veel geld uit en veel mensen roddelden over hem, Hendrickje en Cornelia. Want het kon in die tijd eigenlijk niet om een kind hebben als je niet getrouwd was. Ze moesten kleiner gaan wonen en Hendrickje begon samen met Rembrandts zoon een kunsthandel om wat brood op de plank te krijgen.

Rembrandts faillissement

Misschien was de tegenspoed de reden dat Rembrandt zijn schilderstijl veranderde. In het begin schilderde hij heel precies, met een klein penseel. In plaats hiervan schilderde hij nu met veel bredere kwasten, grove vegen en grotere gebaren. Hij maakte zijn voorstellingen steeds eenvoudiger, met minder details. De mensen vonden dat maar niks. Hij kreeg steeds minder opdrachten, maar toch bleef hij doorgaan met teveel geld uitgeven. Toen ging het mis. Rembrandt ging failliet. Hij moest zijn huis verkopen en al zijn schilderijen werden in beslag genomen.

In 1669 stierf Rembrandt als een arm en eenzaam man. Hendrickje en Titus (Rembrandts zoon) waren al eerder doodgegaan aan de pest. Hij werd begraven in de Westerkerk in Amsterdam, maar eigenlijk weer niemand precies waar. Rembrandt heeft nooit een grafmonument gekregen.