De DDR raakt in verval. De communistische staat is failliet en de Oost-Duitsers willen nog maar één ding: een Duitse eenheid vormen met West-Duitsland. In 1989 valt de Muur, en in 1990 is de herenigde Bundesrepubliek Deutschland een feit. Maar dat gaat niet zonder moeilijkheden.
Op 7 oktober 1989 is het - naar buiten toe - groot feest in de dan 40-jarige DDR. Toch wordt het het failliet van het logge bureaucratische systeem steeds duidelijker. Het communistische systeem kan niet goed op de veranderende eisen van markt en samenleving inspelen. Steeds meer mensen zien dat de zekerheid die de DDR biedt, duur moet worden betaald. Met het verklikkerssysteem van de gehate Stasi en een structureel tekort aan consumptiegoederen. Het protest wordt duidelijker en duidelijker en neemt snel in omvang toe. Daaraan gekoppeld is een opnieuw op gang gekomen uittocht van DDR-burgers, naar het Westen, via Warschau, Praag en Boedapest.
Wisselingen in de partij
Om nog te redden wat er te redden valt, wordt Erich Honecker op 18 oktober 1989 door de partij vervangen door Egon Krenz. De ontwikkelingen zijn dan - door de ongelofelijke massaliteit van de protesten - al zover buiten de controle van Stasi, partij en staatsorganen geraakt, dat er geen houden meer aan is. Zo staat de communist Krenz al binnen een maand de macht af aan de hervormingsgezinde politicus Hans Modrow.
Weg met de Muur
Op 9 november 1989 gaan de Duits-Duitse grenzen eindelijk open en begint de afbraak van de gehate "Muur". Met tienduizenden tegelijk steken de Oost-Duitsers de grens over. In de BRD krijgen ze op het postkantoor Begrüßungsgeld van honderd mark. En in eveneens grote getale gingen West-Duitsers eindelijk ongehinderd op bezoek bij familieleden, die ze soms nauwelijks kenden.
BRD en DDR gaan samen
Na vrije verkiezingen in maart 1990 begint de laatste DDR-regering onder de christen-democraat Lothar De Mazière de onderhandelingen over de aansluiting van de DDR bij de BRD. Na veel moeilijkheden was het zover: op 1 juli 1990 kwam het eerst tot een monetaire unie met de BRD: de West-Duitse Deutsche Mark gold vanaf die dag ook in de DDR. En op 3 oktober 1990 was tenslotte de eenheid een feit: volgens paragraaf 23 van de West-Duitse grondwet trad de DDR toe tot de BRD, die vanaf die dag in plaats van 11 16 deelstaten telt.
Miljoenen mensen vierden op 3 oktober 1990 de geboorte van de nieuwe staat. Eindelijk was Duitsland weer een verenigd, soeverein land. Bondspresident Richard von Weizsäcker spreekt tijdens de zogenaamde 'Staatsakt' over de problemen die de vereniging van de beide Duitslanden met zich mee zullen brengen. Met de woorden Sich zu vereinen, heißt teilen lernen typeert hij de komende vraagstukken.
Tag der Deutschen Einheit
De dag van de Duitse eenwording wordt in 1990 overal in Duitsland gevierd. Met het hijsen van de vlag van de BRD voor het gebouw van de Rijksdag in Berlijn houdt na bijna 41 jaar de Duitse Democratische Republiek op te bestaan. In Berlijn, de nieuwe hoofdstad, zijn honderdduizenden mensen op de been. Ook in Leipzig, waar het eerste duidelijke protest tegen de DDR-leiding werd gehoord ('Wir sind das Volk' en 'Wir sind ein Volk'), komen veel mensen samen in het centrum van de stad. Veelal wordt het feest afgesloten met een groot vuurwerk.
Een oude grenspaal tussen Oost- en West-Duitsland
Wessis en Ossis
De snelle eenwording heeft nogal wat gevolgen voor de economische verhoudingen in de beide delen van Duitsland. De verschillen tussen de West-Duitsers en hun nieuwe landgenoten zijn nogal groot. Zo zijn de huren in de 'neuen Bundesländer' aanmerkelijk lager dan in het westen, maar verdienen de ex-DDR-burgers ook behoorlijk wat minder. Dat leidt bijna automatisch tot spanningen. In Bonn wordt dan ook al snel duidelijk dat er meer geld in de opbouw van een gelijkwaardige economie gepompt moet worden dan men oorspronkelijk had gedacht. En meer geld is alleen maar mogelijk wanneer de West-Duitsers hun solidariteit willen betuigen en bereid zijn in te leveren. En dat gaat met de nodige pijn gepaard.
Vreugde bekoeld
Geen wonder, dat de aanvankelijke euforie over de hereniging hier en daar een forse deuk oploopt. Er ontstaan woorden waarmee de verschillende bevolkingsgroepen worden aangeduid. 'Ossis' voor de bewoners van de voormalige DDR en omdat die nogal eens teleurgesteld zijn over het uitblijven van de westerse verrukkelijkheden van het leven, wordt het al gauw 'Mecker-Ossi'. Wat dan 'Wessis' zijn is duidelijk. En omdat zij 'weten hoe het moet' worden zij getypeerd als 'Besser-Wessis'.
Een historische gebeurtenis
Bijna twintig jaar na dato kan langzamerhand de balans opgemaakt worden. Ondanks de gewenningsproblemen is de Duitse eenheid een historische gebeurtenis, die je onmogelijk kunt overschatten. Het aanzien van Europa is er door veranderd. De wereld is er een stuk veiliger door geworden. En dat zonder dat er een druppel bloed bij gevloeid is. Te verwachten valt dat de wederzijdse gewenning van de 'Ossis' en 'Wessis' steeds soepeler zal verlopen en dat over een jaar of twintig niets meer van de oude scheiding in DDR en BRD te merken is.