Maarten Luther
Alle gelovigen behoorden vroeger tot dezelfde kerk: de rooms-katholieke. Tegenwoordig heb je allerlei verschillende kerken. Deze splitsing is in de zestiende eeuw al begonnen met de ideeën van de monnik Maarten Luther.
Luther was een fervent gelovige, maar schrok zich een hoedje toen hij zag hoe het er in Rome aan toe ging. De Paus en de andere hoge geestelijken leefden als koningen in hun paleizen. Hij vond dat zo’n luxe levensstijl niet het goede voorbeeld was van een eenvoudig christelijk leven.
Versiering
Marmer, prachtig beeldhouwwerk, gebrandschilderd glas en mooie schilderijen. In heel Europa werden de kerkgebouwen en kloosters steeds mooier. Luther vond dit allemaal maar niets. Het ging erom dat je geloofde, dat was alles.
Stellingen
Luther timmert in 1517 zijn 95 stellingen op de kerkdeur in Wittenberg
In 1517 verzamelde Luther zijn kritiek op de kerk en zette deze op papier. In totaal kwam hij tot 95 stellingen. Met deze stellingen ging hij naar de grote kerk in Wittenberg. Daar timmerde hij het op de grote deur, zodat iedereen het kon lezen. De stellingen van Luther sloegen in als een bom. Niet alleen de geleerden en professoren praten er over, maar ook gewone mensen in Wittenberg.
Ketters
Er waren wel eerder mensen geweest die kritiek hadden op de kerk. Omdat de kerk daar niets van moest hebben, werd er hard tegen zulke mensen opgetreden. Als ze hun mond niet wilden houden, werden ze op de brandstapel gedood. De kerk noemde deze mensen ketters.
Brief aan de Paus
Luther timmerde niet alleen de stellingen aan de deur van de kerk in Wittenberg, hij schreef ook een brief aan de paus. De paus eiste in zijn antwoord dat Luther zeker de helft van zijn stellingen zou intrekken. Als Luther dat niet deed, dan was hij in de ogen van de kerk een ketter. Maar Lutter weigerde. In het openbaar verbrandde hij de brief van de Paus. Maar de Paus liet niet zomaar over zich heen lopen. Hij beval dat alle boeken die Luther geschreven had, moesten worden verbrand.
Aanhang
Door de boedrukpers konden de ideeën van Luther goedkoop en gemakkelijk verspreid worden.
Maar het hielp niet. Luther verkocht steeds meer boeken. Door de nieuwe uitvinding van de boekdrukkunst hoefden boeken niet langer te worden overgeschreven. Ze werden nu gedrukt en dat maakte ze veel goedkoper. Hierdoor leerden veel meer mensen Luthers ideeën kennen. Ook zij vonden dat de kerk moest veranderen, moest hervormen.
Protestanten
Deze mensen werden daarom hervormden of protestanten genoemd. Toen de kerk niet veranderde, vormden ze uiteindelijk een aparte kerk, los van de katholieke kerk. Dat werd de hervormde kerk, een kerk van protestanten. Hierin waren de overdadige versieringen niet meer te vinden. In deze relatief lege kerken konden mensen gewoon hun geloof uitoefenen.
Politiek
Sommige Duitse koningen en hertogen kozen ook voor de hervorming van Luther. Ze deden dit niet zomaar, want de wilden onder de katholieke koning Karel V uit. Maar de meeste vorsten blijven trouw katholiek. Zij moeten niets van de hervormden hebben. Ze lieten ze oppakken en werden streng gestraft. Zo werd een strijd om het geloof ook een politieke zaak.