Samples

Samples zijn te zien als kleine stukjes van een kunstwerk die worden hergebruikt in een nieuw kunstwerk. In de muziek is dit het hergebruiken van fragmenten bestaande muziek. In de context van digitale muziekinstrumenten betekent het woord "sample" een fragment gedigitaliseerde muziek.

Musique concrète als voorloper

De Musique concrète is te zien als de voorloper van het hedendaagse, digitale samplen. In de Musique concrète draait het in eerste instantie om de concrete geluiden, zoals met bandapparatuur opgenomen ruis, lawaai, instrumentale klanken, vogelgeluiden enzovoort. In de studio gingen de componisten aan de slag en selecteerden ze bruikbare geluiden, en veranderden die. Het opgenomen materiaal werd dus elektronisch bewerkt door middel van knippen, en plakken, veranderen en vervormen. Daarna werd dit omgezet naar een muzikale compositie.


Schaeffer (1910-1995) was een van de eersten die opgenomen geluid ging manipuleren zodat het kon worden gebruikt met andere geluiden om een compositie te maken.

Amen Break, de beroemdste sample

Singeltje van Amen Brother van the Winstons

De Amen break is een van de beroemdste samples geworden. Deze break is een 6 seconden durende drumsolo op de b kant van de lp “amen brother” van the Winstons, in 1969. Deze drumloop werd in de begin jaren tachtig in een sampler gezet. Deze break is een van de eerste waar mee geëxperimenteerd werd. Hierna werd deze amen break steeds meer en steeds vaker bewerkt – de samplers werden beter en kregen meer mogelijkheden.  Drum and bass, junglemusic maakten bijvoorbeeld gebruik van deze sample.

Geluidsfragment Amen Break

Jacob ter Veldhuis

Een componist die veel met samples werkt is Jacob ter Veldhuis. Jacob ter Veldhuis is geïnspireerd door de werkelijkheid en de media. Hij werkt met samples uit toespraken, of fragmenten waarin spraak zitten. Hierin zoekt hij de melodie, het ritme. Hij zoekt de verbinding met de popmuziek, maar is ook beïnvloed door klassiek, jazz,en rock. Hij samplet de spraakfragmenten, maakt hierbij gebruik van herhaling, en componeert bij deze spraak instrumentale muziek. De instrumenten spelen mee met de melodie of ritme van de gesproken tekstfragmenten. Het is de bedoeling dat de musici de expressie van de stem overnemen.

Jacob ter Veldhuis is geïnspireerd door de techniek van Steve Reich, door de speechmusic. Spraak kan een melodie zijn, spraak heeft muzikale kwaliteiten en door het muzikaal te begeleiden wordt het bijna zingen. Een actueel voorbeeld hiervan is The news, een video-opera over onze tijd via het nieuws. Het is gebaseerd op originele footage. Samples van beeld en geluid van toespraken van Obama, Berlusconi of Wilders worden gebruikt, waarbij de gesamplede woorden door middel van tekstanimaties zichtbaar worden.

Samples: diefstal of een inspiratiebron?

Een sample nemen van een ander kunstwerk, kan dat zomaar? Dit is een discussie die daadwerkelijk gevoerd wordt over sampling. De een vindt sampling diefstal, de ander vindt het geen probleem, maar juist een inspiratie. Materiaal hergebruiken en mixen, op zo’n manier dat er weer een eigen nummer of beeld ontstaat moet kunnen, zo vinden de voorstanders van sampling. Maar daar is niet iedereen het mee eens. Platenmaatschappijen gaan bijvoorbeeld erg ver op het gebied van copyrights. Vroeger was deze copyrightwet een bescherming van creativiteit, maar nu zou je dit kunnen zien als een beperking voor de creativiteit. In de film “RIP: A Remix Manifesto” wordt de hele discussie duidelijk.