Afb. 3-6b
De kennis die er is over de Griekse schilderkunst is voornamelijk gebaseerd op die van de vaasschilderkunst. Schilderijen of wandschilderingen uit de Griekse tijd zijn namelijk niet bewaard gebleven. Wel zijn er geschriften gevonden waarin staat wat er onder goede schilderkunst wordt verstaan. Tastbare bewijzen zijn dus voornamelijk te vinden op vazen, kruiken en schalen. Houd ook in gedachten dat beelden en reliëf op tempels oorspronkelijk beschilderd waren!
De afbeeldingen die we op vazen terug vinden zijn vaak taferelen uit het dagelijks leven: kunstenaars en ambachtslieden aan het werk, vrouwen in het huishouden, atleten en liefdesscènes van heteroseksuele- en homoseksuele aard. Verhalen over de goden zien we niet zoveel, buiten de verhalen van de wijngod Dionysus, afgebeeld met mooie vrouwelijke volgelingen en opgewonden saters of satyrs (een vrolijk en ondeugend boswezen met bokkenpoten en bokkenoren).
Amforen en kraters
De meeste Griekse vaasschilderingen vind je terug op vaatwerk voor huishoudelijk gebruik. Bekende vormen zijn de amfoor en de krater. De amfoor is een soort kruik met 2 handvatten en een grote buik voor de wijn. De krater had een wijde halsopening, waarin water en wijn gemengd werden. De wijn werd gedronken uit een kylix. Dit is geen glas, maar een wijde, ondiepe schaal.
Figuren in zwart of rood
Afb. 3-6b
Vanaf de zesde eeuw voor Christus werden zwarte figuren voornamelijk afgebeeld op een oranje-rode ondergrond. Dit noem je ‘zwart-figurige’ vazen. Zie afbeelding 3-6b. Het lijken silhouetten. Een vaas werd met de hand gevormd en daarna gedroogd en glad gepolijst; daarna kwam er over de getekende figuren een dunne laag slib heen. Deze laag slib vormde de ondergrond voor de decoraties die ook in slib werden uitgevoerd. Daarna ging de vaas de oven in en de (slibvrije) onderlaag kreeg hierdoor een oranje-rode kleur en de figuren en decoraties werden glanzend zwart. In het begin van de vijfde eeuw werd de procedure omgekeerd; de achtergrond werd in zwarte slib ingeschilderd en gebruikt voor details. De figuren zelf werden uitgespaard op de rode achtergrond; ‘rood-figurige’ vazen. Zie afbeelding 3-6a.
Soms zie je op vazen zelfs beide technieken terug, als teken van de kundigheid van de maker. Toch verdrong de techniek van de ‘roodfigurige’ vazen op een gegeven moment de techniek van de ‘zwartfigurige’ vazen. Dat komt omdat je met roodkleurige afbeeldingen veel meer kunt spelen met details; het laten zien van emotie en karakter, maar ook het tonen van verkort en perspectief. De zwarte figuren lijken toch meer statische silhouetten.