50 jaar Nederpop: 3. Nederpop verovert de wereld (1970-1985)

Succes in Amerika

Golden Earring

Popmuziek ontstaat in de Verenigde Staten en is voor ons importcultuur. Nederlandse beatbands imiteren de vorm en zingen zelfs in het Engels. Maar na enkele jaren worden de Nederlandse producties steeds beter en gloort er internationaal succes.

Een mijlpaal wordt bereikt als in het voorjaar van 1970 Shocking Blue met Venus de eerste plaats van de Amerikaanse hitparade haalt. Nederpop wordt een rage en de George Baker Selection (Little Green Bag, Una Paloma Blanca), de Tee-Set (Ma Belle Amie) en Mouth & MacNeal (How Do You Do?) halen eveneens de Amerikaanse top 10.

Internationale doorbraak

Met het internationale succes groeit het zelfvertrouwen: Nederlandse bands gaan steeds eigener klinken. Zoals de oer-Hollandse palingpop van de Volendamse bands The Cats en BZN en de symfonische rock van Ekseption, Supersister, Earth & Fire en Kayak. In dit grotendeels instrumentale genre speelt het feit dat het Engels voor de muzikanten niet de moedertaal is, geen rol. Internationaal succesvol is de symfonische rockband is Focus (Hocus Pocus, Sylvia). Gitarist Jan Akkerman wordt door de lezers van het op dat moment toonaangevende Britse muziekblad Melody Maker in 1973 zelfs uitgeroepen tot beste gitarist van de wereld. Ook de Golden Earring, inmiddels versterkt met de Engelstalig opgegroeide leadzanger Barry Hay, beleeft een internationale doorbraak. Na een succesvolle tournee in het voorprogramma van The Who scoort de band een wereldhit met Radar Love. In de categorie hitparadepop zijn er ook internationale successen te noteren voor Pussycat (Mississippi) en Teach In, dat in 1975 met Ding-a-dong het Eurovisie Songfestival wint.

Maffiose toestanden

veronica zendpiraat op zee

In het succes van de Nederpop spelen de zeezenders Veronica en Noordzee een sleutelrol. Zij promoten de Nederlandse bands en artiesten. In veel gevallen zijn ze ook eigenaar van de plaatopnamen of de muziekuitgaverechten. De zakelijke verstrengelingen nemen steeds meer de overhand en leiden tot maffiose toestanden. Als er op 15 mei 1971 in opdracht van Radio Veronica een bomaanslag wordt gepleegd op het zendschip van Radio Noordzee, besluit de Nederlandse overheid dat de zeezenders moeten verdwijnen. In 1974 worden ze uit de lucht gehaald.

Het verdwijnen van de zeezenders betekent een kentering in de ontwikkeling van de Nederpop. Waar Veronica en Noordzee altijd veel aandacht besteedden aan rockmuziek, moet het publieke popstation Hilversum 3 alle doelgroepen te vriend houden en vooral gemakkelijk in het gehoor liggende muziek draaien. In het Nederlandse poplandschap tekent zich een tweedeling af. Aan de ene kant is er de hitparadepop die op Hilversum 3 wordt gedraaid, vertolkt door artiesten en groepen die door een bekende producer in de markt zijn gezet. Bekende gezichten hier zijn Anita Meyer, Luv’ en de Dolly Dots.

Aan de andere kant is er de live rockmuziek die in het snel groeiende zalencircuit haar publiek vindt. Herman Brood & His Wild Romance, Gruppo Sportivo, Vitesse en The Nits. Succesvol in beide circuits zijn de Golden Earring, die in 1982 opnieuw de Amerikaanse top tien halen met Twilight Zone, en de hardrockgroepen Diesel (Sausolito Summernights) en Vandenberg (Burning Heart), die het eveneens goed doen in de VS.

Punk

mekanik kommando

Eind jaren '70 tekent zich een nieuw generatieconflict af, wat vooral zichtbaar wordt in het live-circuit. Waar de oudere jongeren luisteren naar symfonische rock, kiezen hun jongere broers en zussen voor punk en new wave. In de vele kraakpanden die ons land begin jaren '80 telt, ontwikkelt zich een tegencultuur. De muziek borduurt voort op punk en new wave, en is veelal experimenteel, dwars en tegendraads. Jonge muzikanten brengen hun muziek uit op kleinschalig verspreide cassettes en eigen beheer elpees, die ze verkopen bij optredens en zelfgeorganiseerde platenmarkten. Opvallende namen in deze ultra-beweging zijn Minni Pops, Nasmak, Mekanik Kommandoh en Mecano. Uit hetzelfde circuit komen ook The Ex en De Div.