Dat er in het circus veel met grote dieren gewerkt wordt lijkt heel logisch. Leeuwen, olifanten en paarden die kunstjes doen horen net zo in het circus als clowns. Toch?
Helaas voor het circus zijn er ook veel mensen tegen grote dieren in het circus. Ze vinden dat roofdieren niet in kooien horen en dat ze al helemaal geen kunstjes zouden hoeven doen. De Partij voor de Dieren heeft zelfs haar mening over het verbod van roofdieren in het circus opgenomen in het partijprogramma:
Het gebruik van dieren in het circus dient verboden te worden. Het laten uitvoeren van kunstjes door dieren getuigt niet van respect, terwijl hun levenslange opsluiting in kooien onacceptabel is. Vooral bij wilde dieren doen zich ernstige welzijnsproblemen voor.
Rechten van dieren
De stichting Animal freedom vindt het ook onrechtvaardigheid om dieren op te sluiten en kunstjes te laten doen. “Waarom zouden ze eigenlijk? Dieren willen geen geld verdienen of applaus krijgen”, aldus Animal Freedom. De stichting hanteert een 5-stappenstelsel om de rechten en vrijheden van dieren te bepalen.
1. Vrijheid van honger en dorst, door toegang tot vers water en een gezond dieet;
2. Vrijheid van discomfort, door een geschikte omgeving met schuilplaats en een comfortabele rustplek;
3. Vrijheid van pijn, verwondingen en ziekte, door preventie of snelle behandeling;
4. Vrijheid om normaal gedrag te vertonen, door voldoende ruimte en faciliteiten, gezelschap van soortgenoten;
5. Vrijheid van angst en leed, door omstandigheden en behandeling die mentaal lijden voorkomen.
Krappe kooien
Dit betekent dat het circus op vele vlakken niet aan de vrijheiden van deze dierenbeschermers voldoet. Dieren worden bijvoorbeeld in krappe ruimtes gezet als het koud is of regent omdat ze geen plek hebben in het circus voor grote binnenverblijven. Gedomesticeerde dieren (dieren die ‘huiselijk’ zijn gemaakt, zoals bijvoorbeeld een hond of kat) kunnen wel makkelijker leven in een kleine ruimte omdat ze dat gewend zijn. Zij zijn zo tam gemaakt door hun contact met mensen dat zij hun natuurlijke aard als roofdier een beetje verloren zijn.
Wilde dieren daarentegen zijn onvoorspelbaar en daardoor gevaarlijk, waardoor er strengere eisen aan hun huisvesting worden gesteld. De kooien moeten stevig maar ook groot genoeg zijn. De dieren moeten kunnen rennen, vinden dierenliefhebbers.
Liever een circus dan een dierentuin?
Volgens Animal Freedom wordt er soms beweerd dat circussen diervriendelijker zijn dan dierentuinen, omdat circusdieren tenminste afleiding hebben tijdens voorstellingen. Tenminste, als je ervan uitgaat dat de dieren plezier hebben in het vertonen van acts. Dat kun je niet zomaar zeggen, want circusdieren vertonen hun kunstjes onder dwang en zijn altijd hetzelfde. Op den duur kan het de dieren daarom tegen gaan staan om elke voorstelling hetzelfde te doen. Dieren die plezier tonen in het uitvoeren van acts zijn eerder uitzondering dan regel.
Circusdieren weten niet beter
Circussen zijn het hier natuurlijk helemaal niet mee eens. Zij geven de dieren alle ruimte die ze nodig hebben, zeggen ze zelf. De grote dieren, zoals olifanten en leeuwen, worden vaak in het circus geboren en blijven hier hun hele leven. De dompteurs, de baasjes van de circusdieren, zeggen dat die dieren dus gedomesticeerd zijn en niet beter weten. Een leeuw die geboren wordt in het circus kent alleen de kooi waarin hij in rond kan rennen. Omdat hij niet beter weet, heeft hij ook geen behoefte aan meer ruimte.
Welzijn of prestaties?
Een circus kan eigenlijk niet zonder dieren. In een circus verwachten mensen bijzondere acts. Niet alleen acrobaten en clowns, maar ook rondrennende paarden of tijgers die door brandende hoepels springen. Voor- én tegenstanders van dieren in het circus vinden dieren belangrijk, maar allebei op een andere manier: de Partij voor de dieren maakt zich vooral druk om het welzijn van de dieren, terwijl de circussen zich vooral richten op de prestaties van de dieren.