De kennis van het gedrag van dieren bestond in de middeleeuwen uit een mengsel van fantasie en werkelijkheid. Men schreef oude teksten kritiekloos over en voegde er niets nieuws aan toe. Toepasbare kennis was er wel. Jagers, vissers en herders maakten daar volop gebruik van.
Fantasie en werkelijkheid
In de middeleeuwen schreven monniken oude geschriften nauwkeurig over. Deze teksten bevatten zowel verzinsels als betrouwbare informatie over dieren. Afbeeldingen komen soms wel, soms niet met de werkelijkheid overeen.
Vogelvangers
Eksters en andere vogels vallen in het broedseizoen uilen aan. Vogelvangers gebruiken een uil om vogels in een val of in een net te lokken.
Zalmtrek
De Amerikaanse blauwrugzalm trekt de rivieren op om in de bovenloop eieren te leggen. Ze nemen daarbij allerlei hindernissen, zoals stroomversnellingen en watervallen. Beren ontwikkelen elk een eigen techniek om zalmen te vangen. De mens maakt dankbaar gebruik van de tijdelijke overvloed aan vis.
Eer de schepper
In de middeleeuwen vond men natuuronderzoek niet nuttig. Men ging uit van een Schepper, die de natuur voor de mens gemaakt had. De trekkende zalm was een voorbeeld van de zorg van de Schepper.
Mens en hond
De mens ontdekte dat hij als dominante leider kon optreden van een groep wolven. De afstammeling van de getemde wolf is de hond. Mens en hond gingen een samenwerking aan tot wederzijds voordeel. De bordercollie is een goed voorbeeld van de samenwerking tussen mens en dier.
Lokeenden
Overvliegende eenden zijn erg wantrouwend. Lokeenden suggereren dat er geen gevaar te duchten valt. Wilde eenden strijken neer en worden vervolgens het slachtoffer van de jager.
Valkerij
In de middeleeuwen beoefende de adel de jacht met valken. Een beroemd valkenier was keizer Frederik II von Hohenstaufen. De jacht met valken vraagt veel kennis van het valkengedrag. De keizer bestudeerde de valken in de natuur. Hij schreef een handboek over valken en hun gewoonten.
Jachtvalken
De slechtvalk is een van de meest gewaardeerde jachtvalken. Jachtvalken worden door mensen grootgebracht. De onervaren valk wordt afgericht met behulp van een ronddraaiende namaakprooi.
Frederik II
Frederik II was een uitzondering voor zijn tijd. Hij liet onderzoek doen naar de herkomst van ganzen, die in het najaar massaal opdoken. Hij geloofde niet alles wat in de oude boeken stond. Met zijn kritisch onderzoek was hij zijn tijd ver vooruit.