Schooltv Beeldbank

Molens en boezems

Hoe krijgen we die polder droog?

Installeer Flash:

Installeer Adobe Flash player

In 1811 had Friesland 2445 molens om het land droog te malen. Ze pompen het water uit het land in de sloot en vanaf daar wordt het afgevoerd.

Voor:
VO, klas 3 - VO, klas 6
Lengte:
1:59 minuten
Online tot:
Onbeperkt
Vakgebied:
VO: Aardrijkskunde > Nederland > Landschap en water
Waardering:
50 beoordelingen - 5581 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Letterlijke tekst uit de clip

Sinds mensenheugenis hebben de Friezen strijd geleverd tegen het water. Het water verwoestte huizen en mensen verdronken. Men deed er daarom alles aan om het water te beheersen. Zo legde men dijken aan om het water tegen te houden. Hierdoor ontstonden er polders en die moesten bemalen worden. Want het overtollige water moest er uit worden gehaald. Om tot waterbeheersing te komen zijn er twee zaken nodig: aan de ene kant moet je het overtollige water eerst opslaan. Dat doe je in de boezem. En vervolgens afvoeren, dat doe je óf door de sluizen open te zetten óf door het gemaal aan te zetten. Dat is dus de ene kant van het verhaal. De andere kant van het verhaal van de waterbeheersing is, dat je het laagliggende land moet beschermen tegen stijgend water. Het kwam er op neer dat als een stuk land te vaak onder water liep, dan legde de boer er een laag dijkje, een ‘kade’ heet dat, om heen, en hij liet de timmerman uit het dorp een molentje timmeren en er was weer een polder bij. Dit is een grondzeiler en zijn functie is het pompen van water vanuit de polder op de boezem. Je ziet hier het water er uit komen en aan de achterkant zit een vijzel. Een schroef van Archimedes noemen ze het ook wel, een soort wokkelconstructie. Die pomp zit met het ondereinde in het water, gaat draaien, het water komt omhoog, gooit het hier door de molengang en gooit het door de uitschoten er weer uit. Daar is het laagste gedeelte van dit gebied, dat is de polder, 250 hectare ongeveer. Dus dat is een afgesloten geheel. Als daar teveel in komt, moet dat er uit. Dan kan ik dat met een molen er uit trekken en dan komt het hier op deze sloot. En deze sloot staat in verbinding met de dijksloot onderaan de zeedijk langs. En die staat rechtstreeks in verbinding met de boezem.

?

Plus

?

Wat is dit?

In SchoolTV-beeldbank Plus vindt u bij veel clips digilessen, quizzen en werkbladen.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

Beeldbank - t20080930_beemster03
Waterbeheer van de Beemster
Leeghwater toen en nu computers
Beeldbank - t20080930_beemster02
Het ontstaan van de Beemster
Vier jaar lang malen
Beeldbank - t20080930_woudagemaal02
Werken bij het Woudagemaal
Vooral een passie
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

Woudagemaal
Polders en boezems in Friesland
hoe krijgen we het water weg?!

In Friesland voeren de mensen al eeuwenlang een strijd tegen het water. Het is laaggelegen gebied en er zijn vele grote en kleine meren. Het waterpeil wordt altijd goed in de gaten gehouden. In de afgelopen eeuwen zijn er namelijk al veel huizen verwoest en mensen verdronken. Men doet er alles aan om het water te beheersen, onder andere door dijken aan te leggen.

Herenhuizen in Amsterdam
De Amsterdamse grachtengordel
Dure herenhuizen met mooie gevels

De grachten in Amsterdam, met hun majestueuze grachtenpanden, vertellen veel over de rijke geschiedenis van de stad in de Gouden Eeuw. 300 jaar later is de Amsterdamse grachtengordel benoemd tot werelderfgoed.

Grote ploegmachine op akker
Schokland
Een eiland dat niet meer bestaat

Schokland ligt in de Noordoostpolder. Het was vroeger, van de late middeleeuwen tot 1942, een eiland. Het is een bijzonder monument, omdat er belangrijke archeologische vondsten zijn gedaan. Daarom is het in 1995 ook een werelderfgoed geworden. De eerste van Nederland.

Binnen in het Rietveld Schröderhuis
Het Rietveld Schröderhuis
Een voorbeeld van de De Stijl

In 1924 wordt het Rietveld Schröderhuis in Utrecht gebouwd. Het is een samenwerking tussen de architect Gerrit Rietveld en de opdrachtgeefster, tevens bewoonster, Truus Schröder. In 2000 is het huis op de Lijst van Werelderfgoederen van UNESCO geplaatst.

Negen molens van Kinderdijk
Kinderdijk
19 molens bij elkaar

Kinderdijk is een complex van 19 monumentale poldermolens bij elkaar. Het ligt in de Alblasserwaard, een poldergebied in de provincie Zuid-Holland en is ongeveer 24.000 hectare groot.