Bij elkaar is de Waddenzee 10.000 vierkante kilometer groot. Dat is al een gigantisch gebied, maar wat helemaal mooi is, daarvan is 4000 vierkante kilometer een droogvallende wadplaat. En die schaal, die omvang, zie je nergens in de wereld: 4000 vierkante kilometer aaneengesloten droogvallende wadplaten, dat maakt het gebied uniek. Iedere dag is het weer anders, iedere dag liggen de platen weer anders, liggen de slikken weer anders, één storm en het is hier allemaal weer veranderd. Dat heeft weer te maken met de getijdenbeweging die daar natuurlijk dagelijks hun invloed op heeft, maar ook stormen die dat allemaal veranderen. En daarop en daarin leven weer al die dieren en die zijn ook weer in staat om hun omgeving te veranderen. Dat samenspel van zowel landschapsvorming als biologie op deze schaal, dat zien we eigenlijk nergens anders. We zijn hier in het Nationaal Park Schiermonnikoog aan de rand van de Waddenzee. Hier begint de Oosterkwelder achter ons en die Waddenzee, die brengt zoveel dynamiek met zich mee. Dat bijvoorbeeld deze planten die hier allemaal tegen zout water kunnen. Jouw geraniums thuis kunnen dat niet, maar deze wel. Die hebben een mechanisme in zich om dat zout te scheiden van dat zoete water, dat zoete water gebruiken ze, dat zout, dat scheiden ze weer uit. Daarnaast heb je de gewone kleine dynamiek van de normale eb en vloed, dus zandplaten, die vallen droog en dan kunnen de vogels daar eten. En op een ander moment, dan komt de vloed weer op en dan komen die platen weer onder water en dan komt de vis weer naar binnen en dan moeten de vogels weer op het land ergens ‘overtijen’, noemen wij dat, dat betekent dat ze het hoge water moeten afwachten totdat het water weer zakt en dan hebben ze weer tafeltje-dek-je in de Waddenzee. Al die dynamiek van afslag en aangroei heeft er wel voor gezorgd, dat Schiermonnikoog de laatste vijftig jaar vier kilometer langer is geworden. Wij hebben ook een positieve zandbalans, zo noemen wij dat in vaktermen, dat betekent dat er meer materiaal aan het eiland wordt toegevoegd dan dat er weer af gaat. Het eiland groeit alleen maar.