Schooltv Beeldbank

Spinoza en de Verlichting

De Europese Verlichting

Spinoza was zijn tijd ver vooruit. Hij verdedigde vrijheid van meningsuiting en vrijheid van denken in een tijd waarin er nog volop censuur was. Daarmee stond hij aan de wieg van de Europese Verlichting.

Voor:
VO, klas 4 - VO, klas 6
Lengte:
3:02 minuten
Online tot:
25 november 2015
Vakgebied:
VO: Nederlands > Literatuur > Literatuurgeschiedenis
Waardering:
3 beoordelingen - 2869 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Trefwoorden

Letterlijke tekst uit de clip

Rond 1700 lezen alle belangrijke Europese filosofen de gevaarlijke teksten van de Hollander Spinoza. De reputatie van Spinoza is inktzwart. Velen beschouwen hem als een goddeloze immoralist. Want Spinoza heeft ook zo zijn ideeen over de bijbel."Ik verklaar ronduit en zonder omwegen dat ik de Heilige Schrift niet begrijp, ook al heb ik heel wat jaren aan haar besteed." En dat terwijl iedereen er vanuit gaat dat het God zelf is die door middel van de bijbel de mensen toespreekt! In de zondeval gelooft Spinoza niet. Adam en Eva aten gewoon een appel van de boom van de kennis van goed en kwaad, om er achter te komen dat die giftig was. "God openbaarde Adam dat het eten van die boom de dood veroorzaakt, zoals hij ons ook met behulp van het natuurlijk verstand laat zien dat vergif dodelijk is voor ons. Ook een straffende God bestaat niet, zegt Spinoza. Maar als die niet bestaat, sputteren zijn tegenstanders, wat weerhoudt de mens er dan van om crimineel te zijn? "Echt, wie dat alleen uit vrees voor straf nalaat, die handelt geenszins uit liefde en omhelst allerminst de deugd." Spinoza is nu staatsvijand nummer 1. Hij moet onderduiken. Via Rijnsburg belandt hij in Den Haag. Spinoza was zijn tijd ver vooruit. Hij verdedigde vrijheid van meningsuiting en vrijheid van denken in een tijd waarin er nog volop censuur was. Daarmee stond hij aan de wieg van de Europese Verlichting. Die Verlichting moet je zien als een proces van bewustwording. Het is back to reality. Hoe kunnen we met z’n allen gelukkig worden, ondanks het besef dat we allemaal door onze emoties en driften worden geleid. En ondanks het besef dat we sterfelijk zijn. Over deze vraag wordt de hele achttiende eeuw gediscussieerd. In alle kranten, tijdschriften, genootschappen, kroegen en koffiehuizen. Er is een enorme drang om de wereld te veranderen. Wat is het geheime recept voor geluk? Is dat vrijheid? Opvoeding? Of toch God? Personen als Spinoza zijn breekijzers: ze openen deuren. De ogen van de mensen om hen heen gaan open. Als de duivel en de hel echt niet bestaan, zoals Spinoza beweert, dan verandert opeens het hele perspectief! Dan gaat het inderdaad niet meer om: hoe kom ik in de hemel, maar om: hoe word ik NU gelukkig, op DEZE aarde?

?

Plus

?

Wat is dit?

In SchoolTV-beeldbank Plus vindt u bij veel clips digilessen, quizzen en werkbladen.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

20111123_plantage01
Slaven op de plantages op Curaçao
Slaven op de plantages op Curaçao
De euro
De geschiedenis van de Monetaire Unie
Van gulden naar euro
BB 20070829_voordeeleneu01
Voordelen van de Europese Unie
Wat heeft de Europese Unie jou te bieden?
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

Rekenmachine met euromunten eromheen
De monetaire unie
Integratie van economiën

In Nederland betalen we met de euro. Maar niet alleen in ons land, ook in bijvoorbeeld België, Italië en Frankrijk kun je terecht met de munt. Lekker makkelijk, want nu hoef je geen geld meer te wisselen. We noemen dit een monetaire unie.

EU Geografie logo
Begrippenlijst Europa
Handig bij het kijken van EU-Geografie

Definities bij alle begrippen die in de programma's aan bod komen.

Ceausescu
Roemenie, ook EU
De weg naar lidmaatschap

Roemenië is sinds 1 januari 2007 lid van de Europese Unie. Het was groot feest in Roemenië toen het land lid werd. Mensen hoopten op meer vrijheid en welvaart.

Foto Tweede Kamer
Macht en onmacht van de Tweede Kamer
Verschijnselen die de macht van parlementsleden verkleinen

Op het eerste gezicht lijkt de macht van de Tweede Kamer groot. Maar in de praktijk blijken de kamerleden echter ook beperkt te worden in hun mogelijkheden om hun taken goed uit te voeren.

EW-Europese commissie
Bestuur van de EU
Wie is de baas van de Europese Unie?

De Europese Unie begint steeds meer op een ‘gewoon land’ te lijken: er is een vlag, een volkslied, een parlement, er zijn Europese ambtenaren en is er zelfs een Europese munt, de euro. Maar er zijn ook belangrijke verschillen met een ‘gewoon land’.