Dat we onze CO2-uitstoot moeten verminderen om klimaatverandering tegen te gaan weten we nu wel. Maar waarom gebeurt het dan niet? Filosoof Rob Wijnberg legt uit dat het prisoner’s dilemma van toepassing is op de moeizame besluitvorming omtrent het klimaat.
Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.
Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.
Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.
Ieder jaar komen de leiders van de grootste industrielanden bij elkaar om te spreken over het klimaatprobleem. En ieder jaar klinkt hetzelfde liedje: de bedoelingen zijn goed, de gesprekken zijn vruchtbaar, maar het resultaat is nul komma nul. Afspraken om de CO2-uitstoot te verminderen worden zeldennagekomen - als ze al gemaakt worden. Hoe kan dat? In het programma werd al gezegd: er spelen te veel tegenstrijdige belangen mee. Dat klopt. Maar de wiskundigen Merril Flood en Melvin Dresher hebben nog een andere verklaring, genaamd: het prisoner’sdilemma. Dat dilemma laat zien waarom mensen uit eigenbelang beslissingen nemen die, uiteindelijk, in ieders nadeel zijn. En het klimaatprobleem blijkt precies zo’n dilemma te zijn.Een voorbeeld. Stel, een juwelier heeft een dure diamant in bezit, die hij voor vijf miljoen euro wil verkopen. Een rijke zakenman is bereid dat bedrag te betalen, en zegt dat hij het geld overmaakt zodra hij de diamant heeft ontvangen. Dat doet de juwelier natuurlijk niet: misschien is de zakenman wel een oplichter. De juwelier stelt daarom voor om het geld en de diamant ergens te begraven en elkaar dan de locatie te vertellen. Nu komt het dilemma. Stel dat de zakenman inderdaad een verrader is: hij geeft de verkeerde locatie op. Dan is de juwelier zijn diamant én het geld kwijt. De juwelier kan dus maar beter zélf ook liegen over de locatie van de diamant. Immers: als de zakenman eerlijk is, dan krijgt de juwelier het geld én de diamant. En liegt de zakenman ook, dan heeft de juwelier tenminste de diamant nog. Liegen is dus de beste optie: wie eerlijk is,loopt het meeste risico. Het probleem is natuurlijk: dat geld voor de andere partij ook. Als de zakenman én de juwelier dus allebei slim zijn, zullen ze elkaar allebei verraden. En dat betekent dat beide partijen uiteindelijk slechter af zijn dan als ze eerlijk waren geweest. Voor het klimaatprobleem geldt precies hetzelfde. Het beste zou zijn als alle landen hun CO2-uitstoot drastisch verminderen. Maar dat kost veel geld. Het ene land kan de andere landen dus beter verraden: nemen de anderelanden wél milieumaatregelen, dan kost het de ‘verrader’ niks, terwijl de uitstoot toch vermindert. En blijken de andere landen ook ‘verraders’, dan is het alsnog slimmer om zelf ook niks te doen: anders draai je helemaalzelf op voor de kosten. Uit dit dilemma is maar één uitweg, en dat is vertrouwen. Denken jullie dat onze wereldleiders dat kunnen? Elkaar vertrouwen? Ik heb zo mijn twijfels.
In SchoolTV-beeldbank Plus vindt u bij veel clips digilessen, quizzen en werkbladen.
Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.
Waardoor werden de klimaatveranderingen in het verre verleden veroorzaakt? Niet door de mens. Er waren op een gegeven moment wel mensen op aarde, maar het waren er weinig en hun invloed op hun natuurlijke omgeving was gering. Het moet dus iets anders zijn geweest.
Veel mensen maken zich zorgen over de klimaatverandering van de laatste tientallen jaren. Maar zijn die zorgen wel terecht? Hoe was dat bijvoorbeeld vele eeuwen geleden?
Wanneer is een partij links, en wanneer is een partij rechts? Dit wordt bepaald aan de hand van een aantal punten.
Het woord democratie komt uit het Grieks. Demos betekent volk en kratos betekent kracht of macht. Democratie wil dus zeggen ‘het volk aan de macht’.
Een klimaat verandert altijd! Er zijn in het verleden warmere perioden geweest, maar ook heel koude. Zoals in de IJstijden. Klimaatverandering is dus niets nieuws. Toch is de snelheid waarmee het klimaat verandert wel opmerkelijk te noemen.