Schooltv Beeldbank

Kunstmest

Wat is kunstmest en wie heeft het ontdekt?

Dierlijke mest en plantenresten zorgen ervoor dat planten beter groeien. Scheikundigen komen erachter waarom dit zo is. Zo ontstaat kunstmest.

Voor:
VO, klas 1 - VO, klas 2
Lengte:
1:19 minuten
Online tot:
Onbeperkt
Vakgebied:
VO: Scheikunde > Stoffen > Chemische elementen
Waardering:
13 beoordelingen - 8044 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Letterlijke tekst uit de clip

Al voor het jaar 0 wisten mensen dat planten met mest beter groeien. Mest bestaat uit dierlijke uitwerpselen en plantenresten en het wordt gebruikt om de grond vruchtbaarder te maken. In mest zitten namelijk voedingsstoffen en die zorgen voor gezonde planten. Gewassen zoals maïs en tarwe halen deze voedingsstoffen uit de bodem. Bij het oogsten worden de gewassen van het land gehaald en de voedingsstoffen gaan dan dus mee. De grond moet weer worden bemest, zodat hij niet uitput. Lange tijd wist men wel, dat mest belangrijk was, maar waarom en hoeveel, dat was niet duidelijk. Het ging dan ook niet altijd goed. Totdat dit in een laboratorium onderzocht werd. Het bleek, dat vooral de mineralen stikstof, fosfor en kalium en ook de metalen ijzer, zink en koper voor planten belangrijk zijn. De Duitser Justus von Liebig is de uitvinder en eerste gebruiker van kunstmest. Von Liebig onderzocht nauwkeurig de hoeveelheid mineralen die planten nodig hebben. Hij maakte de mineralen zelf na, zo ontstond kunstmest: door mensen gemaakte mest. In 1845 was het land van Von Liebig één van de vruchtbaarste plekken van Duitsland geworden.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

Uienoogst
Uienoogst
Hoe komen uien van het land in de winkel?
mechanisatie landbouw
Een modern landbouwbedrijf
Wie doet het werk op een modern landbouwbedrijf?
Tarwe
Tarwe
Een Groninger boer
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

tekening plantenproef met stikstof, fosfor en kalium
Mest
Bron van voedingsstoffen voor planten

Planten hebben mest nodig om te groeien. Schimmels en bacteriën zetten uitwerpselen en plantenresten om in voedingsstoffen. Een plant haalt met de wortel voedingsstoffen uit de grond.

Al sinds ‘het jaar nul’ weten mensen dat mest goed is voor planten. Boeren verzamelden poep en plas van dieren en plantenresten. Ze gooiden dit op het land waar ze gewassen gingen verbouwen. Dat mest de groei van planten bevordert was wel duidelijk. Men wist alleen niet waarom en welke stoffen dan zo belangrijk zijn.

Cirkeldiagram van sectoren in Nederland: 75% van de Nederlanders werkt in de tertiaire sector
Werk in sectoren
Op het land, aan de lopende band of achter het bureau

Een fietsenmaker, een bakker, een chirurg en een kantoormedewerker doen heel verschillend werk. Er zijn vele honderden verschillende beroepen. Om daar een beetje overzicht in te krijgen, verdelen we ze in sectoren. Er zijn er 3.

mannelijke maïsbloem en maïskolf
Mais
Een goudgeel landbouwgewas

In Nederland worden allerlei gewassen geteeld zoals: suikerbieten, aardappelen, uien, graan, tarwe en maïs.

EW melken
Het melkquotum
Boeren hebben het er moeilijk mee

Boeren met melkkoeien hebben een groot probleem. Ze mogen van de Europese Unie maar een bepaalde hoeveelheid melk per jaar produceren. Is dit meer, dan kan de boer een hoge boete krijgen.

Irrigatie in Bagladesh
Gedwongen landbouw in Peru
Maar ook nu hebben de boeren het nog moeilijk

Peru is een land aan de westkust van Zuid-Amerika. Vroeger vormde het de kern van het machtige Incarijk dat zich uitstrekte van het huidige Ecuador tot in Noord-Chili. Maar dat veranderde toen de Spanjaarden Peru ontdekten.