Schooltv Beeldbank

Kiesrecht

Kiesrecht voor man en vrouw

In de 19e eeuw worden de eerste politieke partijen opgericht. Maar bij de verkiezingen mag lang niet iedereen meedoen: alleen rijke mannen mogen stemmen. In 1917 krijgen alle mannen kiesrecht, in 1919 ook vrouwen.

Voor:
VO, klas 5 - VO, klas 6
Lengte:
4:02 minuten
Online tot:
1 januari 2014
Vakgebied:
VO: Geschiedenis > 08. Burgers en stoommachines (1800 - 1900) > Nederland
Waardering:
427 beoordelingen - 7785 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Letterlijke tekst uit de clip

In 1849 volgt kroonprins Willem zijn vader op als koning Willem III. Onder het bewind van zijn vader is de grondwet ingrijpend gewijzigd. De koning heeft veel macht moeten afstaan aan het parlement. Maar Willem III heeft grote moeite die instructie te accepteren. Hij wil de macht weer naar zich toe trekken. Hierdoor komt hij regelmatig in botsing met de Tweede Kamer. Ontbindt die als de Kamer op zijn strepen blijft staan en soms weigert hij de besluiten van het kabinet te ondertekenen. Maar de parlementaire democratie heeft inmiddels wortel geschoten in Nederland. De koning kan dat niet meer terugdraaien. Politieke partijen zijn er nog niet. Er zijn wel liberale, katholieke, protestantse en conservatieve kamerleden, maar die werken op zichzelf. Zij discussiëren vanuit hun eigen overtuiging en principes, maar hun meningsverschillen zijn nooit heel erg groot. Want bijna allemaal zijn ze afkomstig uit de gegoede laag van de bevolking. Het zijn mannen van statuur. Kiesrecht is er immers alleen voor het welgestelde deel van de bevolking, Het censuskiesrecht zorgt daarvoor. Dat betekent dat alleen mannen die een bepaalde belastingssom betalen mogen kiezen of gekozen worden. Daardoor is de Kamer absoluut geen afspiegeling van de hele samenleving en daarom eigenlijk ook niet echt democratisch. Maar dat verandert. Eind 19e eeuw industrialiseert Nederland. Veel ongeschoolde mannen trekken van het platteland naar de steden om daar in de fabrieken te gaan werken. Het is geen vetpot voor de fabrieksarbeiders. Ze maken lange werkdagen en de lonen zijn laag, hun leefsituatie is armoedig. En zonder kiesrecht zijn ze voor de verandering van hun ellendige situatie afhankelijk van anderen. De liberalen vinden dat vanzelfsprekend. Voor hen is het hebben van bezit bepalend. "Zonder bezit is een man niet zelfstandig en kan hij ook geen zelfstandige beslissingen nemen", maar niet alle kamerleden zijn het daar mee een. Een groep socialisten komt op voor de arbeiders. Ze richten een partij op. De Sociaal Democratische Arbeiders Partij, de SDAP. Ze willen de slechte leefomstandigheden van de arbeiders verbeteren. Ook protestanten en katholieken richten partijen op ze willen het kiesrecht versoepelen. De liberalen verliezen terrein. De censusbepaling voor het kiesrecht wordt verder versoepeld. In 1887 krijgen meer mannen kiesrecht. Het kamerlid Samuel van Houten zorgt er een paar jaar later voor dat er weer een nieuwe kieswet wordt aangenomen waarin nog meer mannen kiesrecht krijgen. Maar voor de SDAP is dat niet genoeg. De partij wilt algemeen kiesrecht.Haar aanhang groeit en wordt steeds mondiger. De invloed van de arbeiders neemt toe. In 1917 is de Nederlandse samenleving rijp voor algemeen mannen kiesrecht, maar van een volwaardige democratie is nog steeds geen sprake.Ook vrouwen gaan de straat op en demonstreren. Ook zij willen kiesrecht. Dat leidt in 1919 tot een grondwetswijziging. Ook vrouwen krijgen nu kiesrecht. Ruim 70 jaar na de grondwetswijziging van Thorbecke is Nederland een echte en volwaardige democratische staat geworden.

?

Plus

?

Wat is dit?

In SchoolTV-beeldbank Plus vindt u bij veel clips digilessen, quizzen en werkbladen.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

Beeldbank - 20090706_zuilen01
Nederland verzuild
Nederland was verdeeld in zuilen
Beeldbank - 20090706_willemv02
Revolutie in Nederland
Revolutie in de Republiek
Beeldbank - 20090706_grondwet01
De grondwet
Nederland krijgt een grondwet
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

Oude zwart-wit foto van Afrikanen op Curaçao
Geschiedenis van Curaçao
Van 2540 voor Christus tot nu

Curaçao heeft in de loop der tijd veel verschillende bewoners gekend, die allemaal hun invloed hebben gehad op de huidige cultuur. Op dit moment wonen er ongeveer 140.000 mensen op het eiland met meer dan 40 verschillende etniciteiten. Dat betekent dat er een hele grote variatie is aan gebouwen, muziek, mensen enzovoort. En dat op een eiland dat ongeveer 2x zo groot als Texel is (60 bij 12 km).

Partijconventie
Amerikaanse presidentsverkiezingen
Van kandidaat tot president

Eenmaal in de vier jaar vindt in de Verenigde Staten een geweldig politiek spektakel plaats. Het gaat dan om de verkiezingen voor een nieuwe president. Voordat de strijd om het presidentschap uitbarst, moeten eerst de twee partijen (Democratische en Republikeinse partij) bepalen wie hun kandidaat wordt. Dit gebeurt tijdens de voorverkiezingen.

EW Amerika Verkiezingen McCain
Campagne van Amerikaanse presidentskandidaat
President worden is een hoop werk

Een belangrijk onderdeel van de Amerikaanse presidentsverkiezingen is campagne voeren. Toch beginnen de campagnes pas echt wanneer duidelijk is geworden wie de 2 presidentskandidaten zijn.

De Eerste Kamer
De scheiding der machten
Trias politica, ambtenaren en media

Nederland is een parlementaire democratie. Dit betekent dat burgers de macht hebben overgedragen aan volksvertegenwoordigers. Om te voorkomen dat er te veel macht in handen van een bepaalde partij of groepering komt, wordt de macht verdeeld volgens de ‘trias politica’. Maar binnen een democratie spelen ook andere machten.

EW Amerika Verkiezingen White House
Inauguratie Amerikaanse president
Een plechtige ceremonie

Als alle stemmen zijn geteld is de nieuwe president van Amerika bekend. Toch is de verkozen kandidaat dan nog niet meteen president. Dat is hij pas vanaf 20 januari 2009, want dan vindt zijn inauguratie plaats.