Schooltv Beeldbank

Afrikaanse maskers

Symbool en ritueel

Maskers spelen in heel Afrika een zeer grote rol. Iedere stam heeft zijn eigen masker en feest. Bij veel stammen wordt het vereren van de voorouders en doden uitbundig gevierd. Wil je ook zien hoe deze maskers eruit zien bekijk dan deze clip.

Voor:
PO, groep 7 - VO, klas 6
Lengte:
5:15 minuten
Online tot:
1 januari 2017
Vakgebied:
PO: Aardrijkskunde > Bevolking > Culturele gebruiken
VO: Aardrijkskunde > Bevolking > Culturele gebruiken
Waardering:
50 beoordelingen - 14372 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Dossiers

Trefwoorden

Letterlijke tekst uit de clip

Maskers en Afrika, hoe zal ik daarover beginnen? Er valt zoveel over te zeggen. Maskers zijn een heel belangrijk onderdeel van de Afrikaanse cultuur. Je komt ze dan ook bij heel veel Afrikaanse volkeren tegen. Niet dat daarom de betekenis ervan makkelijker te begrijpen is, nee, absoluut niet. Maar ik ga proberen om er iets over te zeggen. Ten eerste: een masker in Afrika is de totale verschijning. En niet alleen wat ze op hun hoofd dragen, een masker in Afrika is de totale outfit. De kleding en ook de dingen die ze in hun handen hebben, de attributen. Ten tweede: elk Afrikaans volk heeft zijn eigen maskers, met een eigen betekenis en eigen gebruiken, die sterk van elkaar verschillen. Daarom zal ik het hier ook alleen maar hebben over de maskers bij de Dogon. Bij de Dogon treden de maskers op tijdens de Dama. Dat is een groot ritueel en tegelijkertijd een feest.

De Dama is het Feest van de Tweede Begrafenis. Wat je moet weten om te begrijpen wat die Tweede Begrafenis inhoudt, is het belang dat de Dogon aan hun voorouders hechten. Dogon leven in een wereld waarin naast verschillende geesten en krachten ook de voorouders een grote rol spelen. En die voorouders, die zijn niet echt dood zoals wij dat zouden zeggen. Ze leven in een andere wereld. Je kunt ze van alles vragen en ook hun hulp inroepen, maar ze kunnen ook straffen en ongeluk veroorzaken als je ze niet gehoorzaamt. De Dogon offeren daarom heel veel aan hun voorouders in de hoop dat ze de levenden zullen helpen.

Om voorouder te worden moeten de overledenen een aantal rituelen ondergaan. De Tweede Begrafenis ofwel de Dama is daar één van en die komt vaak pas jaren na de eerste begrafenis.

De Dama is een groot maskerfeest dat minstens een maand van tevoren wordt voorbereid. Er wordt bier gemaakt, de maskers worden klaargemaakt en de jonge kerels worden ingewijd in het Awa-genootschap. Dat is een broederschap van mannen die de geheime kennis van de maskers bewaren. Ja, want maskers, dat is een mannenzaak, absoluut verboden terrein voor vrouwen. De jongens die voor het eerst aan de Dama meedoen leren hoe ze een masker moeten maken. Ze leren ook de danspassen en beginnen ook met het bestuderen van de Sigi-so, de geheimtaal waarin over en met de maskers wordt gesproken. Het hoogtepunt van de Dama is het optreden van de maskers. De maskers komen vanaf de rotsen het dorp binnen. Het is net een kronkelende slang. Een geweldig mooi gezicht.

De Dama is het feest waarbij men definitief afscheid neemt van de doden. De dode wordt een voorouder. Maar tegelijkertijd is de Dama ook een soort geboortefeest, niet van een mens, maar van nieuwe energie, voor het dorp. Kijk, het zit zo: als er iemand sterft, dan verliest het dorp aan kracht en energie volgens de Dogon. En om dat verlies goed te maken, moeten de Dogon zich richten op kracht en energie van de natuur, en dat is nou precies wat de maskers doen. Terwijl ze dansen, brengen ze nieuwe levenskracht naar het dorp. Zo beelden de maskers vaak dieren uit, zoals de antilope, gazelle, hyena of haas. De maskers praten dan ook niet, ze slaken alleen maar kreten uit, zoals de dieren dat doen.

Dit is het Kánaga -masker, het oudste en misschien wel het belangrijkste masker van de Dogon. Aan buitenstaanders vertelt men, dat het een vogel is. Voor ingewijden is het masker zowel een waterinsect als een vos die uitgeput van de dorst met zijn vier poten omhoog ligt en Ama om vergiffenis vraagt. En volgens een nog ander verhaal is het masker Ama zelf. Ama zou je een beetje kunnen vergelijken met wat wij God noemen. Ja, Ama heeft de wereld gemaakt en dat zou nou precies de dans met het Kánaga -masker voorstellen. Het is een scheppingsdans. Als de danser heel snel ronddraait, beeldt hij Ama uit die al dansend de hemel en de aarde creëert.

Dit masker stelt een boom voor, maar ook het huis van de Dorpsoudste. Dansen met dit masker is alleen voor de beste dansers weggelegd. Net als het Kánaga -masker verbindt het de hemel en de aarde.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

Albino
Wat is een albino?
Iemand met weinig pigment
Beeldbank - 20081030_ghana01
Ghana
Zijn er verschillen tussen Ghana en Nederland?
gaita
Dakka Marakchia
Slagwerk uit Marrakech
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

EW Bevrijdingsfestival
Bevrijdingsdag 5 mei
Wat vieren we op Bevrijdingsdag?

Op 5 mei vieren we dat Nederland op 5 mei 1945 werd bevrijd van de Duitse en Japanse bezetter in de Tweede Wereldoorlog. In Hotel De Wereld in Wageningen werd op die dag de capitulatie van Duitsland ondertekend. Sindsdien vieren we in Nederland op 5 mei Bevrijdingsdag.

EW Malariakaart
Waar komt Malaria voor?
Een mondiaal probleem

Als je aan malaria denkt, denk je niet meteen aan het koude Nederland. Maar tot in de twintigste eeuw kwam de ziekte ook voor in koude noordelijke streken tot aan de poolcirkel toe.

EW Indeling eerste, tweede en derde wereld
Een nieuwe driedeling
De eerste, tweede en derde wereld bestaan niet meer

Lange tijd werden de landen op aarde ingedeeld in drie blokken. De eerste, tweede en derde wereld. Eigenlijk is deze indeling een beetje ouderwets. Een echte tweede en derde wereld bestaat namelijk niet meer.

Debatavond
20061025 Debatavond in De Keizer
25 oktober 2006

Iedereen was het er na afloop over eens. De debatavond in De Keizer is voor herhaling vatbaar. Door de interactie die door gespreksleider Ro van Doesburg werd gelegd tussen de deelnemers en de bezoekers bleef iedereen betrokken bij de stellingen.

Godin Lakshmi
Divali
Het feest van het licht

Divali is het nieuwjaarsfeest van de hindoes en betekent letterlijk "een rij lampjes" (diya's). Het is van oorsprong een oogstfeest dat vooral door handelaren werd gevierd.