Schooltv Beeldbank

Ruim baan voor de VOC

De eerste multinational ter wereld

Peper, het staat in iedere keuken. Maar wist je dat peper 300 jaar geleden bijna niet te betalen was? Handelaren vochten erom en voeren massaal naar Indië om peper en andere specerijen in te kopen. Totdat de handel op Indië zo'n chaos werd dat de handelaren verplicht werden om samen te werken; de geboorte van de VOC.

Voor:
PO, groep 4 - VO, klas 3
Lengte:
2:36 minuten
Online tot:
Onbeperkt
Vakgebied:
VO: Geschiedenis > 06. Regenten en vorsten (1600 - 1700) > Wereld
PO: Geschiedenis > 06. Regenten en vorsten (1600 - 1700) > Wereld
Waardering:
511 beoordelingen - 61098 keer bekeken
URL
?
?

Wat is dit?

Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.

EMBED
?
?

Wat is dit?

Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.

POPUP
?
?

Wat is dit?

Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.

Dossiers

Trefwoorden

Letterlijke tekst uit de clip

In de 16de eeuw zijn kruiden en specerijen erg gewild in Europa. Peper bijvoorbeeld wordt gebruikt om het eten te kruiden, om voedsel langer te kunnen bewaren, én peper wordt gebruikt als medicijn. Van gemalen peper moet je namelijk niezen en ze denken in die tijd dat niezen goed is om je hersenen te zuiveren.

Omdat de vraag naar peper in Europa heel groot is, is het ook peperduur. Er wordt enorm veel geld mee verdiend. Zoveel, dat er in de 16de eeuw een echte specerijenkoorts heerst. Steeds meer handelaren gaan naar Azië om specerijen te kopen. In Azië lopen al die handelaren elkaar onhandig voor de voeten. Ze bieden tegen elkaar op, waardoor de inkoopprijzen steeds hóger worden. En terug in Amsterdam bieden ze zoveel specerijen te koop aan dat de verkoopprijzen steeds láger worden. Niet zo slim dus.

De Staten-Generaal - dat is het bestuur van alle Nederlandse provincies - grijpt dan in. Ze dwingt de kooplieden om te gaan samenwerken in plaats van met elkaar te concurreren. Ze worden verplicht om samen één handelsonderneming te vormen: de Verenigde Oost-Indische Compagnie.

Deze VOC wordt in 1602 opgericht en krijgt heel veel macht. Het is de enige organisatie in Nederland die handel mag drijven in Azië. Het mag verdragen sluiten met Aziatische vorsten, forten bouwen, soldaten plaatsen én oorlog voeren. Dat de VOC dat allemaal mag, is heel bijzonder. Tenslotte is de VOC geen land, maar een bedrijf zoals Shell of Philips nu. Stel je eens voor dat die bedrijven een eigen leger zouden hebben en oorlog zouden gaan voeren met andere landen! Maar ja, de VOC mag dat dus wel, en doet het ook.

De Verenigde Oost-Indische Compagnie is een bedrijf met bezittingen over de hele wereld: op de Indonesische eilanden, op Sri Lanka, in India, Japan, China en Zuid-Afrika. Eigenlijk is de VOC de 1ste multinational ter wereld. Het heeft honderden schepen en tienduizenden werknemers.

?

Plus

?

Wat is dit?

In SchoolTV-beeldbank Plus vindt u bij veel clips digilessen, quizzen en werkbladen.

Zoek een clip

Bekijk ook eens

De route van de VOC
De route van de VOC
Een reis vol gevaren
Beeldbank:20130530_kolonisatie01
De VOC in Indië
Het einde van de specerijenhandel
Heren 17
Heren 17
Het bestuur van de VOC
?

Lees ook eens

?

Wat is dit?

Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.

kaart van Zuidoost-Azie
Aziatische verhalen
In het Nederlands verteld

Elke cultuur heeft zo zijn eigen verhalen om dingen duidelijk te maken.

Herenhuizen in Amsterdam
De Amsterdamse grachtengordel
Dure herenhuizen met mooie gevels

De grachten in Amsterdam, met hun majestueuze grachtenpanden, vertellen veel over de rijke geschiedenis van de stad in de Gouden Eeuw. 300 jaar later is de Amsterdamse grachtengordel benoemd tot werelderfgoed.

Logo Max Havelaar
Fair trade versterken?
Er is ook kritiek

Door eerlijke handel krijgen de boeren een eerlijke prijs voor hun producten en kunnen zij hun levensstandaard verbeteren. Dit klinkt mooi, maar er is ook kritiek.

Het Zuid-Afrikaanse Onze vader
Het Afrikaans
Een mengeling van talen

Het Afrikaans is een taal die voornamelijk in Zuid-Afrika en Namibië gesproken wordt. Het bevat veel invloeden uit het Nederlands, waardoor sommige woorden je bekend voor zullen komen. Een string is bijvoorbeeld een amperbroekie en een giraffe een kameelpeerd.

Logo Max Havelaar
Fair trade: het gebeurt
Een eerlijk keurmerk

Niet alle handel is eerlijk. Soms komen producten tot stand door kinderarbeid of zelfs dwangarbeid. Om dit te voorkomen, moeten er open en eerlijke afspraken tussen kopers en producent worden gemaakt.