Communicatie is iets alledaags geworden. Heel gewoon. Maar achter zo'n doodnormaal mobieltje gaat een hele wereld schuil.

Zodra je je GSM of je autotelefoon aanzet, gebeurt er iets wonderlijks. Je telefoon zendt de code van je SIM-kaart uit, een unieke serie van getallen. Een antenne in de omgeving vangt dat signaal op en vanaf dat moment ben je aangemeld op het mobiele netwerk. Zodra iemand jouw nummer belt, weet het systeem in welk gebied jij je bevindt. Maar ik sta niet stil. En dus zoekt mijn mobieltje constant naar het dichtstbijzijnde beschikbare signaal. En als het een sterkere zender heeft gevonden, dan meldt mijn mobiel zich daar aan. En dat hoor je soms op je radio als een typische ratel. Een mobieltje beweegt zich door het zenderpark als Tarzan aan de lianen, van de één naar de ander.

Maar wat ik niet begrijp is hoe het kan, dat je niet iedereen door elkaar heen hoort. Daar kunnen ze me hier vast antwoord op geven.

Volgens mij staan we hier in het hart van het mobiele netwerken, toch?

Ja, klopt. We staan hier in het NOC: het Netwerk Operating Centre. Hier worden alle zenders 7 keer 24 uur bewaakt om ervoor te zorgen, dat de continuïteit wordt gewaarborgd.

Hoe werkt zo'n zendmast nou eigenlijk?

Iedere zender die heeft eigenlijk zijn eigen frequentie, net zoals met de radio. Je hebt Radio 1 en Radio 2, ze zijn er allemaal, maar je kan er maar naar 1 luisteren. Nou, zo is het ook met een mobieltje: je luistert naar 1 frequentie van dat ene opstappunt. En net zoals hier aangegeven op dit figuurtje zie je dus, dat er 4 verschillende frequenties zijn per mast in dit geval. 4 mensen kunnen bellen op hun frequentie, maar hoe zit het nu met de 5de, hoe kan die bellen? De enige manier om dat voor elkaar te krijgen, dat is bij de volgende dia, daar zie je: door de frequenties opnieuw te gaan gebruiken. Alleen moet er wel een andere frequentie tussen, want als die 2 frequenties te dichtbij komen, dan storen ze elkaar.

Okay, en dan kan je niet meer bellen?

Dan kan je niet meer bellen. Dan is het net alsof 2 personen tegen je aan praten, je hoort heel veel, maar je verstaat niets. Nou, dat zie je ook terugkomen op je mobiel: je hebt volle uitslag, alleen: je kan niet bellen, en daarom is het zo belangrijk om dit goed op te delen met andere frequenties. Deze manier heet ook wel "Honingraatstructuur".

En hoeveel mensen kunnen er in totaal bellen via een opstappunt?

Als je kijkt naar een opstappunt, dan zie je vaak 3 antennes bovenin zitten in de mast en aan zo'n antenne zitten gemiddeld zo'n 3 zenders vast. Nou, we hadden daarnet 3 antennes, 3 zenders, 3 x 3 = 9, maal 8 kanalen, dus maximaal kunnen 72 mensen bellen.
Maar wat nou als er een feestje is en meerdere mensen willen elkaar bellen?

Dan gaan we vaak een zender proberen erbij te plaatsen, niet 1, maar misschien wel 3 om te proberen om 'm op meer capaciteit te zetten. Vergelijk het met een hele drukke snelweg waarbij we de spitsstrook openen, maar ja, op een gegeven moment is ook die gevuld, ja, en wat we dan gaan doen is proberen het verkeer nog om te leiden naar de naastliggende cel en gaat dat niet, ja, dan heb je last van congestie en dan zie je inderdaad, dat je problemen hebt op een cel.

En dat wordt dus allemaal vanaf hier gecoördineerd?

Ja, van hieruit wordt die spitsstrook opengegooid, hier vandaan wordt er gewoon op een gegeven moment gezegd van: "ja, jongens, we hebben nu extra capaciteit nodig", het wordt erbij gezet, bepaalde evenementen of files kunnen daar de oorzaak van zijn.