In februari 1941 wordt er voor het eerst door een grote groep mensen geprotesteerd tegen de bezetting van de Duitsers in Nederland. Sinds mei 1940 zijn ze bij ons de baas. Waarom nu dat protest?
Dit is een link naar de pagina waar deze clip op staat. Deze kan je kopiëren en in een presentatie, digitale les of website plaatsen.
Dit is een stukje code waarmee je de speler met clip in een webpagina kan opnemen. Copieer de code en plak het exact zo in de HTML-code van de pagina.
Deze link is om de clip in een pop-up te tonen, een kleiner venster boven je pagina. Handig als je de clip niet in de pagina wilt zetten met EMBED.
In 1940 vallen de Duitsers ons land binnen en nemen de macht over. De Nederlanders voelen steeds meer dat de Duitsers de baas zijn in ons land. Die stellen aparte regels in tegen de Joodse Nederlanders. Joden mogen niet meer op bepaalde plekken komen. Joden worden ontslagen. Nederlanders mogen niet meer kopen in de winkels van de Joden. De meeste Nederlanders doen wat de Duitsers willen, ook als zijn ze het er niet mee eens.
Er is ook een groep Nederlanders die het wel eens is met de Duitsers. Je herkent hen aan hun zwarte uniformen. Ze worden daarom wel zwarthemden genoemd. Max van den Berg heeft die tijd van dichtbij meegemaakt. Hij was toen 14 en woonde in Amsterdam.
"Nou hier op het Waterlooplein waren in februari hoofdzakelijk Joodse handelaren en begin februari begonnen de zwarthemden de Joodse handelaren echt te terroriseren. Kraampjes werden onderste boven gegooid, mensen werden met stokken geslagen. en zwaar geïntimideerd. Maar na enige tijd kwam er steeds meer woede naar voren. En we hebben een Joodse boksschool gehad van Macabi en de leider, de boksinstructeur Ies Kosman die zei, Jongens dit pikken we niet. En samen met dokwerkers uit de haven van Amsterdam besloten ze om de Joodse kooplieden op het Waterlooplein te gaan beschermen. En op één van die dagen is het gekomen tot een enorme vechtpartij tussen de zwarthemden en de bevolking. En bij die vechtpartij is ook een zwarthemd, genaamd Koot, is doodgeslagen."
De Duitsers laten het hierbij niet zitten. In het weekend van 22 en 23 februari zetten de Duitsers de straten af en pakken 425 Joodse mannen uit hun huizen op. De Joden worden met veel geweld bijeen gedreven en daarna afgevoerd naar een kamp. Zoveel Joodse mannen oppakken, het maakt diepe indruk op veel Amsterdammers. Ze waren het al niet eens met de Duitse maatregelen, maar dit is helemaal erg. Moet je dit laten gebeuren? Een dag later komen op deze plek zo'n 250 mannen en vrouwen bijeen om een actie voor te bereiden. Er zal gestaakt worden. Uit protest.
Hier vind je achtergondinformatie van Eigenwijzer.
Eigenwijzer is de site van schoolTV voor je werkstuk, spreekbeurt en andere opdrachten.
In 1919 eindigde de Eerste Wereldoorlog, die toen nog Grote oorlog heette. Iedereen was het erover eens dat zo’n gruwelijke oorlog nooit meer mocht voorkomen. Maar toch ging het 20 jaar later weer mis. De Tweede Wereldoorlog werd de vreselijkste oorlog uit de geschiedenis.
Terrorisme is het gebruiken van of dreigen met veel geweld tegen burgers om een doel te bereiken. Dat doel kan bijvoorbeeld zijn het omver werpen van de regering of het eisen van een eigen land.
In 1945 verjoegen Amerikaanse en Canadese soldaten de Nazi-Duitsers die Nederland bezetten. We waren vrij, maar veel mensen zullen de angst uit de oorlog nooit vergeten. Hierdoor weten we dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
In de tijd dat de Nederlanders handelden in slaven, werd er niet vanuit de slaaf gedacht. Hij of zij was het bezit van iemand en kon zo worden verhandeld. Maar de slaaf had zelf ook gevoelens. Waren ze het ermee eens dat de 'baas' alles met ze kon doen?
Volgens Hitler heeft het Duitse volk recht op een groter gebied, meer land. Het volk heeft ‘Lebensraum’ nodig.